آیا داشتن یک دفترچه یادداشت روزانه میتواند ما را خوشحالتر کند؟
آیا داشتن یک دفترچه یادداشت روزانه میتواند ما را خوشحالتر کند؟
خیلی از مردم وقتی اسم «دفترچه خاطرات» را میشنوند، یاد دوران نوجوانی، احساسات پرشور و چالشهای آن سنوسال میافتند. راستش را بخواهید، این تصور چندان هم دور از واقعیت نیست؛ چرا که بر اساس آمارهای سال ۲۰۲۳، حدود یکپنجم از جوانان ۱۴ تا ۲۵ ساله برای مدیریت سلامت روان خود به نوشتن یادداشتهای روزانه روی میآورند. اما جالب است بدانید بزرگسالان حتی بیشتر از جوانان به این کار علاقه دارند؛ به طوری که در یک نظرسنجی مشخص شد کمتر از نصف مردم اعلام کردهاند که «هرگز» افکار شخصیشان را روی کاغذ نمیآورند.
اگر به دنبال مطالب کاربردی، جذاب و متنوع در زمینههای مختلف هستید، پیشنهاد میکنیم حتماً سری به وبسایت با برترین ها بزنید. در برترینها مجموعهای کامل از محتواهای به درد بخور و خواندنی منتظر شماست تا پاسخ خیلی از سوالات روزمره خود را پیدا کنید.
اما چه چیزی باعث شده نوشتن تا این حد محبوب شود؟ پاسخ ساده است: این کار واقعاً حال آدم را بهتر میکند.
این باور دلی که همه ما حسش میکنیم، موضوع تحقیقات گستردهای بوده که پژوهشگران آن را «نوشتن ابرازی» یا «افشای هیجانی» مینامند. نکته مهم اینجاست که منظور از نوشتن، فقط ثبت روزمرهها و اتفاقات ساده نیست، بلکه نوشتن احساسات، واکنشها و درونیات واقعی ماست.
علم درباره فواید افشای هیجانی چه میگوید؟
جیمز پنباکر، روانشناس دانشگاه تگزاس، از دهه ۱۹۸۰ تحقیقات پیشگامانهای را در این زمینه آغاز کرد. او و همکارانش از دانشجویان خواستند برای چند روز و در بازههای زمانی کوتاه، درباره تجربیات تلخ و آسیبهای روحی خود بنویسند. نتیجه شگفتانگیز بود؛ افرادی که از احساسات عمیق خود نوشته بودند، در مقایسه با گروهی که درباره موضوعات معمولی و روزمره مینوشتند، از هر نظر وضعیت بهتری پیدا کردند.
در تمام بررسیهای پنباکر مشخص شد افرادی که به نوشتن ابرازی پرداخته بودند، استرس و افسردگی کمتری را تجربه کردند، نشانههای جسمی بیماری در آنها کاهش یافت و حتی نمرات درسی بهتری کسب کردند. پیگیریهای بعدی هم نشان داد این افراد در ماههای بعد کمتر به پزشک مراجعه کردهاند و سیستم ایمنی بدنشان به شکل معناداری تقویت شده است.
به زبان ساده، نوشتن از رویدادهای احساسی فقط شما را شادتر نمیکند، بلکه جسمتان را هم سالمتر میسازد.
بعدها محققان با جمعآوری دادههای حاصل از دهها مطالعه دیگر، به نتایج مشابهی دست یافتند. در یک تحلیل جامع روی ۱۴۶ پژوهش مختلف، مشخص شد که نوشتن ابرازی تأثیر مثبت و قابل توجهی بر سلامت روان دارد. تحقیقات بعدی هم که بازههای زمانی طولانیتری را بررسی کردند، این نتایج را کاملاً تأیید نمودند.
در سال ۲۰۰۹، متیو لیبرمن، روانشناس دانشگاه UCLA، متوجه علت زیستی این اتفاق شد. تصویربرداریهای مغزی نشان داد وقتی افراد روی احساسات منفی خود اسم میگذارند و آنها را توصیف میکنند، بخشهایی از مغز فعال میشود که شدت فعالیتهای هیجانی و احساسات پرفشار را کاهش میدهد.
در واقع، همین که احساسات منفی خود را میشناسید و آنها را به زبان یا روی کاغذ میآورید، از شدت و سنگینی آنها کم میشود.
آیا نوشتن همیشه حال ما را خوب میکند؟
با همه اینها، نباید نگاهی سادهانگاری داشته باشیم؛ نوشتن یک معجون معجزهآسا و بینقص نیست. یک نکته مهم این است که افراد درست بلافاصله بعد از نوشتن درباره اتفاقات تلخ و ناگوار، معمولاً احساس بدی پیدا میکنند، نه حس بهتری!
این اتفاق کاملاً طبیعی است و حالتی شبیه به افت روحی کوتاهمدت بعد از تماشای یک فیلم غمگین دارد که معمولاً یک یا دو ساعت بیشتر طول نمیکشد.
با این حال، همین افت روحی کوتاه باعث میشود خیلیها خیلی زود دفترچه خاطرات خود را کنار بگذارند و از ادامه مسیر منصرف شوند. این موضوع جای تأسف دارد، چون باعث میشود هیچوقت به فواید ارزشمند و طولانیمدت آن دست پیدا نکنند.
از طرفی، نوشتن ممکن است برای کسانی که عادت به نشخوار فکری دارند (یعنی کسانی که مدام و طولانیمدت به تجربیات منفی فکر میکنند) چندان مناسب نباشد.
تحقیقات نشان داده افرادی که تازه از همسر خود جدا شده بودند و میزان نشخوار فکری بالایی داشتند، بعد از جلسات نوشتن درباره طلاقشان، ناراحتی و استرس بیشتری را تجربه کردند و این اثرات منفی حتى تا چند ماه بعد هم باقی ماند. همچنین در طول دوران همهگیری کرونا، مشخص شد که نوشتن ابرازی در شرایطی که ترس و بلاتکلیفی شدیدی بر جامعه حاکم است، میتواند سطح استرس را بالاتر ببرد.
کلام آخر
با تمام این استثناها، برای بیشتر مردم و در بیشتر مواقع، نوشتن از احساسات و تجربیات درونی سود و آرامش ماندگاری به همراه دارد. حس ناخوشایند و کوتاهمدتِ بعد از نوشتن خیلی زود میگذرد، اما اثری که روی آرامش و شادی شما میگذارد، همیشگی و عمیق است.
امیدواریم این مطلب برای شما مفید بوده باشد. فراموش نکنید که برای خواندن مقالات بیشتر، آموزشهای کاربردی و تازهترین اخبار روز، حتماً به بابرترین ها سر بزنید. ما در برترینها همواره تلاش میکنیم بهترین و بهروزترین محتواها را در اختیارتان قرار دهیم.